Xin quý bạn kiên nhẫn, vì đứa trẻ nào được tôi nhắc tên ở đây, đều rất đặc biệt.
Tôi gặp "con Công" này vào cuối tháng 4 năm ngoái. Báo cáo gửi lên bàn tôi vỏn vẹn mấy dòng: Điểm số hoàn hảo. IELTS tự học 7.0. Và nghèo rớt mồng tơi.
Ba nó mắt lòa, thất nghiệp, ở nhà bưng hủ tiếu cho má nó. Cả nhà sống dựa vào cái nồi bánh canh hủ tiếu bán buổi sáng tuốt luốt trên Quận 12. Ngày nào ế, cả nhà ăn hủ tiếu trừ cơm.
Tôi hỏi: "Mày muốn gì?" Nó đáp: "Con muốn đi Valencia College, Florida."
Đừng ngạc nhiên về ý chí của thằng nhỏ. Ngôi trường đó nằm trong "nhóm chiến lược con nhà nghèo" của Catholic MTA.
Nó đã theo dõi chúng tôi đủ kỹ để biết ở đó đang có một thằng đi trước mồ côi, nghèo xơ xác nhưng đang học năm thứ 2 đầy kiên cường.
Má nó run run nói với tôi: "Anh ơi, em chỉ có hơn một nửa số tiền chi phí… mà nó cứ nằng nặc đòi gặp anh."
Tôi đã bật cười một trận rất đã. Sao tôi khoái cái thằng bưng hủ tiếu này quá sức! Được rồi, mày muốn "chơi" thì tao chơi với mày. Và một kế hoạch sinh tồn được vạch ra:
Vượt rào pháp lý: Tôi sẽ giải quyết với trường để nó có I-20 mà không tốn một đồng đặt cọc. Có Visa mới đóng học phí. Đó là thời gian để cả nhà nó nỗ lực bán thêm từng tô hủ tiếu, dành dụm từng đồng.
Kế hoạch "5 món thực phẩm": Nếu tệ nhất, mày sẽ nhận phiếu thực phẩm cứu trợ của trường. Thằng anh mồ côi bên đó sẽ chỉ mày cách tồn tại.
Mệnh lệnh sinh tồn: Bằng mọi giá phải kiếm việc làm thêm. Dũa móng bóp chân hay móc cống bất cần biết, miễn là lương thiện thì phải làm để sống. Giá trị của một người đàn ông nằm ở ý chí bất khuất, chứ không phải thứ ẻo lả chưa đau đã khóc đầy ngoài kia.
Giải pháp cuối cùng: Nếu túi không còn một cent, hãy gọi cho chú. Nhưng nhớ, đó phải là đường cùng mới được gọi.
Chiến binh ra trận. Lần đầu: Bị từ chối Visa. Không nản. 3 tháng sau phỏng vấn lần hai. Định mệnh đã mỉm cười.
Viên chức lãnh sự hỏi: "Lần hai hả, có gì mới không?"
Nó trả lời thật thà, rõ ràng và đầy bản lĩnh về lộ trình 2+2 và kế hoạch thực tập tại Mỹ. Ông viên chức cười, cho đậu.
Nó tên Nguyễn Hoàng Khang - một bằng chứng sống về Đức Tin cho tôi.
Lời cuối: Tháng 2 vừa rồi, trường thông báo cắt toàn bộ học bổng và tuyển sinh tại Việt Nam. Nghĩa là Khang sẽ không có một cent hỗ trợ nào từ trường nữa. Khó chồng khó. Nhưng tôi tin nó sẽ đứng vững.
Không có ý chí thì cũng chẳng có tự do.
Nguyễn Vũ Tùng Sơn
Tái bút.
Tôi viết về Khang không phải để tôn vinh cái nghèo. Tôi viết để nhắc nhở những bạn trẻ đang có đầy đủ điều kiện mà vẫn than thân trách phận: Trong khi bạn đang phân vân chọn đôi giày nào để đi, thì ngoài kia có những đứa trẻ đang sẵn sàng "móc cống" để được đứng trên đôi chân của chính mình. Đừng để sự nuông chiều làm mục nén ý chí.