Trước ngày con lên đường, căn nhà thường có một nhịp rất riêng. Có những danh sách phải kiểm lại: hộ chiếu, giấy tờ, thuốc men, quần áo, một món ăn con thích. Có những cuộc gọi ngắn, những lời dặn dài, và cả những khoảng lặng mà cha mẹ không biết bắt đầu từ đâu.
Chiếc vali rồi sẽ được đóng lại. Nhưng có những điều không thể gấp gọn, không thể cân ký, cũng không thể nhờ ai mang hộ. Đó là điều con cần có trong lòng khi bước vào một nơi hoàn toàn mới.
Những thứ không xếp vào vali
Con sẽ học cách tự giặt đồ, tự đi xe buýt, tự sắp xếp giờ học và những ngày mệt mỏi. Có những việc con sẽ làm được nhanh hơn cha mẹ nghĩ; cũng có những việc cần thời gian hơn cả con lẫn cha mẹ mong đợi.
Điều nâng đỡ con trong những lúc ấy không chỉ là một danh sách kỹ năng. Đó còn là cảm giác con được yêu thương, ngay cả khi con chưa ổn; là sự vững lòng rằng mình có thể xin giúp đỡ; là niềm tin rằng mình vẫn có một nơi để trở về — dù nơi ấy đang ở rất xa.
Những điều này không đợi đến ngày ra sân bay mới trao được. Chúng đã được trao dần qua cách cha mẹ lắng nghe, qua những lần cho con được thử và được sai, qua cách gia đình nói với nhau khi một người không làm được như mong muốn.
Vì thế, trước khi đi, điều con cần không phải là thêm một áp lực phải “thật sẵn sàng”. Có khi con cần được nghe rằng: con không phải chứng minh mình xứng đáng với tình yêu của gia đình bằng việc luôn mạnh mẽ hay luôn thành công.
Một lời cho những con đường lạ
Sách Giô-suê mở ra vào lúc ông Giô-suê chuẩn bị dẫn dân bước vào một vùng đất chưa biết. Lời được trao cho ông rất ngắn mà cũng rất sâu: “Mạnh bạo lên, can đảm lên! … Đừng run khiếp, đừng sợ hãi” (Gs 1,9).
Đó không phải là lời bảo một người phải hết sợ rồi mới được đi. Lời ấy được nói ngay giữa điều chưa biết, và đi kèm một lời hứa: Thiên Chúa không bỏ con người một mình trên đường họ phải đi.
Với những gia đình sống đức tin, có lẽ đây là điều đẹp nhất có thể trao cho con: không phải một sự bảo đảm rằng mọi chuyện sẽ dễ dàng, mà là niềm cậy trông rằng khi gặp điều khó, con vẫn có thể bước tiếp. Con có thể cầu nguyện. Con có thể tìm một người tử tế để mở lời. Con có thể quay về với những điều mình đã được dạy để nhận ra điều đúng.
Và ngay cả khi mỗi thành viên trong gia đình diễn tả đức tin theo một cách khác nhau, lời nhắn ấy vẫn gần gũi: con không cần phải đi một mình.
Điều cha mẹ có thể nói trước ngày con đi
Không cần một bài phát biểu thật hay. Những lời đơn sơ, nếu được nói bằng sự hiện diện thật, thường ở lại lâu hơn.
Cha mẹ có thể nói với con rằng: “Nếu con có một ngày không ổn, con không cần giấu để ba mẹ yên tâm.” Rằng: “Nếu chưa biết giải quyết thế nào, con hãy tìm người phù hợp để hỏi.” Rằng: “Con được phép nhớ nhà; nhớ nhà không có nghĩa là con yếu đuối.”
Cũng có một câu rất đáng để nói rõ: “Dù con đạt được điều gì hay đang gặp điều gì, nhà vẫn là nơi con thuộc về.”
Lời ấy không làm con bớt tự lập. Trái lại, khi biết mình có một điểm tựa, con thường can đảm hơn để tự chịu trách nhiệm với lựa chọn và đời sống của mình. Tự lập không phải là cắt đứt khỏi gia đình; đó là mang theo điều tốt đẹp gia đình đã nuôi dưỡng để sống tử tế ở một nơi khác.
Đừng để ngày tiễn con chỉ còn là ngày dặn dò
Trong những ngày cuối, cha mẹ dễ muốn nói cho đủ mọi điều: phải ăn uống thế nào, phải giữ tiền ra sao, phải học chăm chỉ, phải cẩn thận với người lạ. Những điều ấy đều có lý do. Nhưng giữa các lời dặn, hãy giữ lại một khoảng cho một bữa cơm không vội, một cuộc đi bộ ngắn, một cái ôm, hay vài phút cả nhà ngồi yên bên nhau.
Nếu gia đình vẫn cầu nguyện cùng nhau, đó có thể là một lời cầu nguyện ngắn cho chặng đường mới. Nếu không, một lời chúc bình an chân thành cũng đã là một cách trao đi sự nâng đỡ.
Ngày con đi không phải là lúc cha mẹ phải tỏ ra không buồn, cũng không phải lúc con phải tỏ ra không sợ. Có thể cả hai cùng hồi hộp. Điều quan trọng là trong sự hồi hộp ấy, con biết rằng mình được tin tưởng; còn cha mẹ biết rằng tình yêu không chỉ giữ con lại, mà cũng giúp con đủ vững để đi.
Chiếc vali có giới hạn. Tình yêu, lòng tin và một mái nhà để nhớ về thì không.
Nguồn Kinh Thánh: Gs 1,9, bản dịch của Nhóm Phiên dịch Các Giờ Kinh Phụng Vụ.